Şerê Ûrisya û Ûkraynayê: Pêla nû ya êrîşên esmanî, rageşiya li NY'yê û daxuyaniyên herî nû
Amîda Kurd
Di şerê navbera Ûrisya û Ûkraynayê de di 24 saetên dawî de pevçûn û êrîşên esmanî derketine asteke herî bilind. Li seranserê xeta eniyê û li kûrahiya her du welatan pêleke nû ya mûşek û firokeyên bêmirov (dron) binesaziyên enerjiyê û herêmên sivîlan kirin armanc. Li aliyê din, li New Yorkê di çarçoveya Civîna Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (NY) de nîqaşên dîplomatîk ên li ser vî şerî gihiştin qonaxeke gelekî dijwar û aloz.
Êrîşên Şeva Bihurî û Zirarên li ser Binesaziya Enerjiyê
Li gorî agahiyên dawî yên herêmî, artêşa Rûsyayê şeva bihurî bi dehan dron û mûşekan êrîşî bajarên Kîev, Zaporîjya û Sûmî yên Ûkraynayê kir. Di encama van êrîşan de li gelek deveran şebekeyên elektrîk û santralên enerjiyê zirarên giran dîtin û herî kêm 10 kes hatin kuştin. Hêzên esmanî yên Ûkraynayê ragihandin ku wan beşek ji mûşekan xistine xwarê, lê belê ji ber leza mûşekên balîstîk parastina tevahiya herêman gelekî zehmet bûye.
Di heman demê de, artêşa Ûkraynayê jî bi rêya firokeyên bêmirov ên dûrmesaf êrîşên berfireh bir ser herêma Krasnodarê û tesîsên parzûnkirina petrolê yên li kûrahiya axa Ûrisyayê. Karbidestên Rûsî ragihandin ku di encama ketina bermahiyên dronan de li tesîsên petrolê şewat derketiye û çend kes li van herêman jiyana xwe ji dest dane. Ev êrîşên dualî nîşan didin ku her du alî jî beriya hatina zivistanê stratejiya têkbirina çavkaniyên enerjiyê bi tundî dişopînin.
Daxuyaniyên Tund ên Zelenskiy: Rûsya Her Roj Rageşiyê Zêde Dike
Serokê Ûkraynayê Volodymyr Zelenskyy di daxuyaniya xwe ya herî nû de bi tundî bertek nîşanî êrîşên nû yên Moskovayê da û ragihand ku Ûrisya her roj rageşiyê zêde dike. Zelenskyy bang li hevalbendên rojavayî kir ku bersiveke xurttir bidin hovîtiya êrîşan û got: «Tenê bi ceza û mueyîdeyên tundtir û bi zêdekirina sîstemên parastina esmanî em dikarin pêşî li belavbûna vî şerî bigirin. Helwesta bêdeng an nerm dê bibe sedema karesatên hîn mezintir.» Zelenskyy her wiha daxwaz kir ku rê bê dayîn artêşa wan çekên rojavayî li kûrahiya axa Rûsyayê bi bandortir bi kar bîne.
Axaftina Lavrov a li NY'yê û Helwesta Moskovayê
Li hember van pêşveçûnan, Wezîrê Karên Derve yê Ûrisyayê Sergey Lavrov di axaftina xwe ya li ber Civîna Giştî ya Neteweyên Yekbûyî de êrîşên welatê xwe parastin û Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê û welatên NATO'yê bi gurkirina agirê şer tawanbar kirin. Lavrov diyar kir ku armanca rojava tenê lawazkirina stratejîk a Rûsyayê ye û heta daxwazên ewlehiyê yên Moskovayê neyên pejirandin, ew ê ji armancên xwe yên leşkerî paşve gav neavêjin. Di hevdîtineke kurt a di navbera Lavrov û dîplomatên Ewropî de ti encamek nehat bidestxistin û hewildanên agirbesta ji bo rawestandina lêdana xetên enerjiyê dîsa bê encam man.
Hewldanên Dîplomatîk ên Washingtonê û Pêşniyara Trump
Li qada navneteweyî rola Amerîkayê jî di rojevê de ye. Serokê berê yê DYA'yê Donald Trump di nava hewildanên xwe de zextê li ser her du aliyan dike da ku bigihêjin lihevkirinekê. Li gorî zanyariyên dîplomatîk, Trump pêşniyar kiriye ku Zelenskyy ji bo muzakereyên aştiyê biçe Moskovayê, lê belê ev pêşniyar ji aliyê rayedarên Kîevê ve bi tundî hat redkirin û wek helwesteke xeyalî hat nirxandin. Li aliyê din, nîqaşên li ser dayîna destûra hilberîna sîstemên fuzeyên Patriot li navxweya Ûkraynayê berdewam dikin, lê hîna biryareke fermî ya dawî nehatiye ragihandin.