16'emîn Festîvala Fîlman a Kurdî ya Berlînê dest pê kir: Reng û Dengên Kurdistanê li ser Perdeya Spî

Paytexta Almanyayê Berlîn, îsal careke din dibe navenda hevdîtina sînemaya neteweyî û navneteweyî ya Kurdî. 16'emîn Festîvala Fîlman a Kurdî ya Berlînê bi beşdariya hejmareke berbiçav a sînemager, derhêner, senarîst, rexnegir û hunerhezên ji her çar parçeyên Kurdistanê û welatên dîasporayê, li hola sînemayê ya dîrokî ya Kino Babylonê deriyên xwe vekir. Festîvala ku di navbera 25'ê Îlonê û 1'ê Çirîya Pêşîn a sala 2026'an de bi rê ve diçe, berhemên herî berbiçav û nûjen ên sînemaya Kurdî derdixe pêşberî raya giştî ya navneteweyî û hezkiriyên hunera heftemîn.

Kino Babylon ku di sala 1929'an de hatiye avakirin û yek ji navendên herî kevnar û bi prestîj ên çanda sînemayê ya Ewropayê ye, di van heft rojan de dibe qada pêşkêşkirina çîrokên kûr ên gelê Kurd. Komîteya amadekar a festîvalê di daxuyaniya xwe ya vekirinê de tekez kir ku sînemaya Kurdî îro tenê qadeke çîrokbêjiyê nîne, lê belê di heman demê de hafizeyeke dîtbarî ya dîrokî, amrazekî bihêz ê parastina nasname, ziman û belgekirina têkoşîn û rastiya jiyana civakî ye. Bernameya îsal bi dirûşma hevgirtin, bîr û azadiyê hatiye amadekirin û bi awayekî berfireh cih dide fîlmên dirêj ên çîrokî, belgefîlmên lêkolînerî û kurtefîlmên ceribandinî.

Di bernameya îsal de cihekî gelekî taybet ji bo sînemagerên jin û nifşê nû yê derhênerên ciwan hatiye veqetandin. Fîlmên ku ji Rojava, Bakur, Başûr û Rojhilatê Kurdistanê hatine hilbijartin, êşên sirgûnî û koçberiyê, berxwedana jinan a li hember newekheviyê, şopên şer û di heman demê de hêviyên ciwanan ên ji bo pêşerojê bi zimanekî estetîk û helbestî tînin ser perdeya spî. Piştî her nîşandana fîlman, rûniştinên pirs û bersivan (Q&A) di navbera temaşevanan û derhêneran de tên lidarxistin ku rê dide diyalogeke germ û têgihiştineke kûr a li ser peyama berheman.

Yek ji xalên herî girîng û profesyonel ên festîvalê, beşa pêşbirkê ya fermî ye. Juriyeke navneteweyî ya serbixwe ku ji sînemager, hilberîner û rexnegirên xwedî ezmûn pêk tê, fîlmên beşdar di warê teknîk, estetîka dîtbarî, derhênerî û lîstikvaniyê de binirxîne. Ji bo teşwîkkirina ciwanan, xelatên fîlmê herî baş, senaryoya herî serkeftî û derhênera herî afirîner dê di şeva dawî ya girtina festîvalê de bên pêşkêşkirin.

Li kêleka nîşandana fîlman, festîval mazûvaniya panel, semîner û komxebatên pisporî dike. Di van rûniştinan de mijarên wekî zehmetiyên hilberîna serbixwe, îmkanên fînansekirina hevbeş a bi saziyên sînemayê yên Ewropayê re, arîşeyên werger û jêrsernivîsên pirzaravayî (Kurmancî, Soranî, Kirmanckî) û rêyên belavkirina fîlmên Kurdî li platformên dîjîtal ên cîhanî tên gotûbêjkirin.

Sînemahezên Alman û biyaniyan jî bi awayekî berbiçav beşdarî çalakiyan dibin. Rexnegirên sînemayê yên Ewropî destnîşan dikin ku sînemaya Kurdî êdî ji sînorên herêmî derbas bûye û bi bikaranîna zimanekî gerdûnî yê hestiyar, xwe gihandiye asta festîvalên mezin ên cîhanê yên wekî Cannes, Venedîk û Berlinaleyê. Ev bûyera mezin a sedsala 21'ê dibe pireke xurt a dîplomasiya çandî ya di navbera Kurdistan û cîhana rojavayî de ku deng û rengên rastîn ên welêt bi rêya hunerê dide naskirin.