Mîrateya Hebûnê û Mafê Xwebûnê
Hezkirina ziman, çand, welat û kevneşopiyan, ne tenê daxwazeke takekesî, lê rûmeta bingehîn a her civak, gel û neteweyî ye. Ev mafê xwezayî yê mirovahiyê ye ku di bin siya dada gerdûnî de cih digire. Ev hest, ne tenê girêdana bi paşerojê re, lê di heman demê de xwesteka avakirina pêşerojeka azad û xweser e. Hebûna nasnameyê, xala destpêkê ya "xwebûnê" ye. Lê, dîroka mirovahiyê nîşan dide ku ev maf, her tim bûye armanca hêzên dagirker. Binpêkirina van mafan, ne tenê dibe sedema nakokiyên civakî, lê heya dagirkerî, komkujî û faşîzmê diçe. Dema kesek bixwaze nasnameya xwe bi ser yê din re ferz bike, ev rewş têgihîştina "yê din" wekî metirsî û tehdîdê derdixe pêş û diyalogê dikuje.
Encamên Binpêkirina Mafan
Binpêkirina mafên çandî û neteweyî, pêvajoyeke wêranker e ku civakê ji hundir ve hildiweşîne:
1. Polariyazasyon û Jihevdûqetîn: Baweriya civakî ya stûna aştî û aramiyê ye, ji holê radibe. Kesên çand û mafên wan tên înkarkirin, xwe ji dewletê û civaka serdest dûr dixin, ev jî dibe sedema kûrbûna şerên hundirîn.
2. Lawaziya Mirovahiyê: Her ziman û çand, rengê gerdûnî yê jiyanê ye. Înkarkirina wan, mirovahiyê ji hêla zanistî, edebî û çandî ve lawaz dike. Cîhaneka bê reng, cîhaneka bê wate, sar û tarî ye.
3. Şerê Domdar û Faşîzm: Civakên li ser înkarê tên avakirin, tu carî aramiya rastîn bi dest naxin. Ev rewş, enerjiya civakê ya avakariyê dikişîne ser şer û wêrankirinê, pêşeroja nifşên nû tarî dike, mirovahiyê ber bi tunebûna exlaqî, dejenerasyon û ezeziyê ve dikişîne.
Stûnên Rêya Çareseriyê: Perwerde, Dem, Aramî û Hewldan
Ji bo avakirina jiyaneka li ser prensîbên rastiyê, pêdivî bi hevkariya mirovan û xwezayê heye. Ev pêvajo pêdivî bi çar stûnên bingehîn dibîne:
Perwerde: Perwerde ne tenê fêrbûna zanyariyan e, di heman demê de hînkirina "çawaniya jiyanê" ye. Perwerdeya li ser bingeha rêzgirtina ji cudahiyan û girêdana bi xwezayê re, dikare nifşên nû yên xwe ne wek "serdestê" xwezayê, lê wek "beşekî" wê dibîne, mezin bike.
Dem: Guherînên civakî di şevekê de çênabin. Ji bo guherîna hişmendiyê, pêdivî bi aramî û xebateka bê navber heye. Mirov divê zanibe ku "tiştên baş dem dixwazin."
Aramî: Bêyî aramiyê, mirov nikare hilberîne, nikare bifikire û nikare pêş bikeve. Şer û nakokî enerjiyê ji bo wêrankirinê xerc dikin, lê aramî wê enerjiyê ber bi avakirinê ve dikişîne.
Hewldan: Ji bo hewldaneka bê navber û baş, pêdivî bi bawerî û vîneka xurt heye. Bêyî çalakiyê, her raman di hiş de dimîne, nabe kiryar. Hewldana hevpar a mirovên azad, hêza bingehîn a guherînê ye.
Tirs wekî Asteng û Rizgariya ji Tirsê
Tirs (mirin, birçîbûn, tenêtî, wendakirin), di navbera mirov û rastiya wî ya azad de, dîwarekî zexm û bilind e. Pergala faşîst, tirsê wekî amûreka kontrolê bikar tîne. Kesê bitirse, nikare li ser nasname, ziman û çanda xwe bi awayekî azad bifikire û hewl bide. Lê, dema mirov ji tirsên xwe rizgar dibe, êdî ne mehkûmê tirsên xwe û "ez"a xwe ya teng e.
Vîn û evîn, li dijî tirsên mirovan çek û dermanên sereke ne. Têgihiştin û tolerans, ne tenê tehemulkirin, lê têgihiştina hebûna yê din wekî parçeyekî ji rastiya gerdûnî ye. Kesê xwe nas bike û ji zincîrên tirsa xwe rizgar bibe, dikare bi vîna xwe ya azad tevbigere, ew ne bende, lê xwedî vîn û azad e êdî.
Mîrateya Berxwedanê û Şerê Ontolojîk: Hurmuz û Ehrîman
Hebûna Kurdan di dîrokê de, mînaka herî zelal a berxwedana li hemberî serîpêlkirinan e. Kurd di nav êşên mezin de hîn bûn ku li ser lingên xwe rawestin. Her qonaxeka dîrokî, ji bo gel bûye dibistanek, ku çawa dikare zêdetir bi hişmendî û rêxistinkirî tevbigere. Hebûna Kurdan a heta roja me ya îro dom kiriye, ne tesaduf e; ew encama wê "têkoşîna avakariyê" ye. Avakarî di kodên civaka kurd de veşarî ne û her tim bûne armanca her cure êrîşên dagirkeran.
Ev şer, di heman demê de şerekî ontolojîk (li ser hebûnê) e
Ronahî (Spenta Mainyu) û Tarî (Angra Maînyu): Ronahî ew zanebûn û rastî ye ku mirov ber bi azadiyê ve dibe. Tarî jî, ew tirs û înkarî ye ku mirov dike bende û kole.
Zanyarî û Nezanî: Nezanî, ne tenê bêpariya ji agahiyan e, lê xwenenasî ye jî. Dema mirov nasnameya xwe, xwezaya xwe û cewhera xwe ya mirovî nas neke, dibe bendeyê Angra Maînyu, ango tariyê.
Manifestoya Xwebûnê ya Mirovê Azad
Xwebûn, têkoşîneka bê navber a li dijî lawazî û tirsên xwe ye. Ev pêvajoyeka dirêj û bi astengî û azaran dagirtî ye, loma jî vîn, evîn, zanîn û têgihiştin divê. Kesê bikaribe van nirxan di xwe de ava bike û ji tirsên xwe bi dûr bikeve, êdî dizane divê çi bike û çi neke.
Em çendî ji tirsên xwe bi dûr bikevin em ê ewçendî nêzî xwe, nêzî rastiya xwe û ya vê jiyanê bibin. Ev nêzîkayî wê bi xwe re têgihiştineka kûrtir û berfirehtir biafirîne û têgihiştin jî, dibe bingehê tolerans û têkoşîna avakariyê. Pêşketin û jinûveşînbûna mirovahiyê, li ser van gencîneyên pîroz tên avakirin. Ev ne tenê rêyeka ferdî, lê di heman demê de nexşerêya "jiyana azad" e ku mirovahî li hêviya wê ye. Mirovê xwedî vîna azad, dikare li dijî her cure zext û zordariyên înkarî û dagirkeriyê li ber xwe bide, ji wan dersan derxîne û xwe li ser wan bilind bike. Ev yek jî nîşan dide ku vîna azad a mirovan, ji her cure hêza leşkerî û sîyasî mezintir e.