WASHINGTON — Dadgeha Bilind a Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) biryareke dîrokî da ku hevsengiya hêzê ya di navbera Koşka Spî û saziyên federal ên serbixwe de bi giranî diguhere. Dadgehê biryar da ku serokê welat dikare serok û endamên saziyên çavdêriyê yên serbixwe (independent regulatory agencies) bi daxwaza xwe û bêyî nîşandana hinceteke hişk ji kar dûr bixe.
Bi vê biryara nû ya ku di doza Trump v. Slaughter de hat dayîn, dadgehê mîraseke qanûnî ya 90 salî (pêşebûna sala 1935an) ku destûra welat diparast da ku Kongre bikaribe serokên saziyên serbixwe ji destwerdanên siyasî yên serok biparêze, betal kir.
Ev nîqaş piştî wê yekê gur bû ku Serok Donald Trump, endama Komîsyona Bazirganî ya Federal (FTC) Rebecca Slaughter bi rêya e-mailê ji kar derxistibû û ji wê re ragihandibû ku mayîna wê di postê wê de "li gora pêşengiyên rêveberiyê nîne".
Dadgeha Bilind bi piraniya dengên dadwerên muhafezekar biryar da ku li gorî xala duyemîn a Makezagonê (Article II), mafê serok heye ku efserên şaxê birêvebirinê ji kar bîne. Trump ev biryar wekî "serkeftineke mezin" bi nav kir û got ku ev yek desthilatdariya serokatiyê ya ku ji salên 1930yan û vir ve dihat xwestin, piştrast dike.
Dadwerên lîberal ên Dadgeha Bilind bi tundî li dijî vê biryarê derketin. Dadwer Sonia Sotomayor di daxuyaniya xwe ya dijber de diyar kir ku ev biryar "hikûmetê tîne rewşeke bêîstîqrar" û hêzeke wisa dide destê serok ku "heta di serdema şoreşa Amerîkayê de li dijî Crown (Padîşahiya Îngilîstanê) jî fêmnekirî bû." Sotomayor anî ziman ku bi dehan saziyên serbixwe niha dibe ku veguherin amûrên siyasî yên di bin kontrola tam a serok de.
Her çend dadgehê di warê saziyên çavdêriyê de destê Trump vekiribe jî, di dozeke din a hemwext de sînorek danî ber wî. Dadgeha Bilind biryar da ku ji kar dûrxistina Lisa Cook —endamê Lijneya Rêveberiya Bankeya Navendî ya DYAyê (Fed)— ji aliyê Trump ve li dijî makezagonê ye. Dadgehê destnîşan kir ku struktur û dîroka Fedê taybet e û serok nikare bê hinceteke qanûnî destwerdanê di rêveberiya wê de bike.