Zanistî

Zanistî

Amûrek Çînê kişif kir: Di navbera me û Heyvê de radyasyon kêm dibe

Lêkolîneke nû ya ku di Science Advances de hatiye weşandin, li gorî daneyên ji keştîya daketina heyvê ya Chang'e-4 a Çînê, behsa keşfkirina herêmeke d...

27.03.2026
Ji 5 kesan yek wê bi pençeşêrê bikeve

Li gorî daneyên Navenda Lêkolîna Pençeşerê ya Navnetewî (CIRC), îsal bi kêmanî 19,3 milyon weqayên pençeşerê hatine tespîtkirin, her ji 10 kesan yek j...

18.12.2020
Guhertina avhewayê wê nexweşiyên berê der bike

Li Sîbîryayê, ji ber germahiya global meha derbasbûyî germahiya hewayê bi 10 pileyî zêde bû. Fikar hene ku zêdebûna germahiya hewayê bibe sedem ku bak...

14.06.2020
Gavên ku dê di sala 2019'an de mohra xwe li qada zanistiyê bixin

Çend ji bûyer û gavên ku tê payin sala 2019'an mohra xwe li qada zanistiyê bixin

29.12.2018
Kêçên mirovan nexweşîna webayê li Ewropayê belav kirin

Lêkolînên nû destnîşan dikin ku ne mişk lê kêçên mirovan xwedî bakteriya webayê bûne û di nîveka sedsala 1300´î de nexweşîna webayê li Ewropayê bi rêy...

06.07.2018
Bêhna hêka xerabûyî ji Ûranusê tê

Zanyaran bi saya teleskopa Hawai Gemini Northê tespît kirin ku li gerstêrka Ûranusê gaza 'hîdrojen sulfur' heye ku bê reng e û bêhna hêka xerabûyî jê ...

25.04.2018
Dema derketina Homo Sapiens ji Afrîkayê hîn kevntir e

Hestiyekî Homo Sapiens ê li Erebîstana Siûdî hat dîtin, teoriya li ser dema belavbûna mirovên nûjen ji Afrîkayê ber bi tevahiya cîhanê ve, tevlîhev ki...

10.04.2018
Nîvê civakê mexdûrê şer e

Ji Hewldana Derûnnasên Mezopotamyayê Psîkolog Fahriye Cengîz destnîşan kir ku şerekî navxweyî diqewime û nîvê civakê mexdûrê şer e

24.12.2017
Tableta 3 hezar û 700 salî ya trîgonometriyê hate dîtin

Li Avusturalyayê tableta trîgonometriyê ya herî kevin hate dîtin

26.08.2017
Dîmenên deqa mezin a sor a li ser ruyê Jupîterê ji nêz ve hat girtin

Keştiya asmanî ya Amerîkayê Juno ku par li rêgeha Jupîterê bi cî bûbû, pir nêzî bahoza antîsîklonîk a li dora gerestêrkê firiya

12.07.2017
Peresan ji nû ve: Li Fas´ê bermayiyên mirovan ên 300 hezar salî hatin dîtin

Li gundekî Fas´ê, fosîlên Homo Sapîens ên 300 hezar salî hatin dîtin û dîroka mirovahiyê 105 hezar salên din kevintir derket

09.06.2017
Di navbera mêjiyê jin û mêran de cudahiyên grîng hatin vedîtin

Li Zanîngeha Edînburgh´ê, di bin rêberiya psîkolog Stuart Ritchie de lêkolînek tê kirin. Di vê lêkolînê de hatiye vedîtin ku di navbera mêjiyê jin û m...

28.05.2017
78 jin bo lêkolînên der barê avhewayê de çûn Antarktîkayê

Dê çarçoveya bernameya kifşa jinê de mirovên zanyar ji bo 3 hefteyan lêkolînan pêk bînin

20.08.2016
Li du gerestêrkan jîyan pêkan e!

Ji 104 gerestêrkên ji aliyê NASA’yê ve hatine vedîtin li 2 ji wan jîyan pekan e

21.07.2016
Ajansa Fezayê ya Ewropayê dixwaze li Heyvê gundekî ava bike

Li şûna Stasyona Fezayê ya Navneteweyî, ku welatên yekîtiya Ewropa, DYA û eglek welat bi hev re lê dixebitin, projeya Gundê li Heyvê tê amadekirin

16.01.2016
Serdema bîo-boyax: Li şûna boyaxê bakterî

Li gorî encamên destpêkê yên lêkolînek li Fransayê, bakteriyên pîgmentan hildiberînin, dibe ku dikevin şûna boyaxên sentetîk

10.01.2016
Gerstêrkek din hat vedîtin ku pêkane jiyan lê hebe

Ji ber ku şert û mercên jiyanê yên li cîhana me ji aliyê mirovan ve kêlî bi kêlî tê tinekirin, zanyar bêhtir bala xwe didin fezayê û li gerstêrkên nû ...

18.12.2015
Li Fransayê diranê mirovan ê 550 hezar salî hat dîtin

Di kolandinên li Şikefta Taûtavel a li herêma Pîreneyên Rojhilat de, tê gotin ku diranê mirovekî 550 hezar sal berî niha jiyaye, hat dîtin

28.07.2015
Balafira bi enerjiya rojê Solar Impulse-2 li Hawaî ye

Yekemîn balafira bi temamî enerjiya rojê dixebite Solar Impulse-2 tûra xwe ya cîhanê didomîne. Solar Impulse-2, ji Japonyayê heta Hawaî rêwîtiya xwe y...

04.07.2015
Li peykên Jupîterê nîşaneyên jiyanê

Yek ji peyka gerstêrka Jupîterê, Ganymede, okyanûsa herî mezin a cîhanê dihundirîne

18.03.2015
Li Marsê bi qasî okyanûseke mezin av hebûye

Lêkolînên li ser hebûna av û jiyanê ya li Marsê, roj bi roj zêde dibin. Derket holê ku li gerstêrka sor, demekê bi qasî mezinahiya Atlantîk, av hebûye

06.03.2015
Zîrekiya çêkirî: Kompîtura bi xwe hîn dibe hat çêkirin

Şîrketa DeepMînd ya aydê Googlê ye, zîrekiya çêkirî ku dikare bi xwe hîn bike û di hinek lîstikên vîdeoyê de dikare mirovan têk bibe bi pêş xist

27.02.2015
Gronland berî niha bi 19 hezar salan germ bûye

Tê diyarkirin ku Gronland berî niha 19 hezar sal dest bi helandinê kiriye

06.09.2014
Germahiya li rûyê erdê çima zêde dibe?

Mehên Gulan û Hezîranê yên bihurî weke mehên ku germahiya li rûyê erdê di asta herî bilind de zêde bûye, hatin destnîşankirin

27.07.2014
Mamografî çiqas bi fêde ye?

Li Elmanyayê her sal bi mîlyonan jin bi rêk û pêk fîlmên pêsîrê ya ku tîrêjên X tê bikaranîn (mamografî) bû mijara nîqaşê

21.07.2014
Li bebika 6500 salî teşhîsa nexweşiya dil

Mumyaya bebek a ku mumyaya herî kevn a cîhanê ye û li bajarê Detmold a Almayayê di muzeyekê de tê pêşandan, lêkolînên li ser hat kirin encam da

05.07.2014
Li dijî kanserê serkeftin nêz e

Di sala 2012'an de li cîhanê 8,2 mîlyon mirov ji ber nexweşiya kanserê jiyana xwe ji dest dan

04.07.2014
Zanyar li dû mija kozmîk a nepenî ne

Tê texmînkirin ku mija navê G70.5+1.9 lê hatiye kirin, piştî teqîna mezin a stêrkê (supernova) derketiye holê

03.07.2014
Maddeyên plastîk çavkaniyên xweza û enerjiyê diçikînin

Germahiya global û kêmbûna çavkaniyên enerjiyê, çend ji mijarên ku herî zêde li gelemperiya cîhanê rê li ber fikar û gumanan vedikin e

27.06.2014
Raza 'Madeya Tarî´ dibişkive

Daxuyaniyeka Navenda Lêkolînê ya CERNê ya li Swîsreyê ku roja duşemê da, di cîhana zanistê de deng veda

26.06.2014
Ji kûrahiya fezayê sînyalên x-ray´ê

NASAyê ji dûrahiya 240 milyon salên ronahiyê sînyalên x-ray tespît kir

26.06.2014
Ji tîrêjên rojê sotemeniya balafiran

Ji tîrêjên rojê dê sotemeniya balafiran bê çêkirin

29.04.2014
Der barê avabûna gerdunê de vedîtineke girîng

Navenda Smîthsonîan Astrofîzîk (CFA) ya Zanîngeha Harward a Amerîkayê daxuyaniyek da û diyar kir ku der barê avabûna gerdunê de ku ‘Piştî teqînek mez...

18.03.2014
Gelo germahiya global û felaket li ber derî ne?

Bandora germahiya global û afetên xwezayî her sal rê li ber mirina sedan kesî ve dike û her wiha rê li ber kêmbûna xurekê vedike

12.03.2014
715 gerstêrkên nû hatin kifşkirin

Maşîna Fezayî Kepler a Daîreya Hewayî û Fezayê heta niha li derveyî sîstema Rojê 715 gerstêrkên nayên zanîn kifş kiriye

27.02.2014
Qula Reş xwe ji bo xwarinê amade dike

Ger bendewarî pêk bên, ev dê ji sed salî û vir ve bibe xwarina herî mezin a qula reş û ev jî dê bibe sedema xwepêşandaneka ronahiyê ya bêhempa

11.01.2014
Li Marsê av hat dîtin

Li Marsê ava dikare bê vexwarin hat dîtin

10.12.2013
Stêrka bi dûvik ISON wenda bû

Stêrka bi dûvik ISON ku 1,2 milyon kîlometre nêzî rojê bû, dijberî hêviyên zanyaran, ji ber germahî û radyasyona zêde, tune bû

29.11.2013
Cîhana tibê di nav panîkê de ye!

Cîhana tibê di nav panîkeka mezin a antîbîotîkê de ye

20.10.2013
Xelata Nobelê ya Fizîkê dane Parçika Higgs´ê

Xelata Nobelê ya Fizîkê dane vedîtina Parçika Brout-Englert-Higgs ´ê ku ravekirina sedema hebûna gumlat ango loga parçikên mîna proton an jî elektronê...

08.10.2013
Xwarina Salên 2070'yî

Chlorella ne tiştekî ku nû hatiye dîtin e. Ew gelekî berî me hatiye cîhanê. Ew mîkroalgek e, ku ji ber tê de pir klorofîl heye, navê xwe ji klorof...

02.09.2013
Singera Nano Ket Dilqê Sormalika Xwînê

Li gor xebatek di Kovara Nature Nanotechnology'ê de hatiye weşandin, perçakî nano ku bi betanê malika sor a xwînê hatiye pêçan, di zeftkirina bakt...

01.09.2013
Êdî Xewn Kişif Dibin

Xewn êdî ji aliyê komputeran ve dikarin bên kişfkirin. Li gor lêkolînekê, zanyaran modela çalakiya mejiyê mirovan a dema xewê û ya dema li bireser...

01.09.2013
Di laşê mamut´ê de xwîna şilav hat dîtin

Di laşê mamûtê ku 10 hezar sal berê miriye de, xwîna nehişkbûyî hate dîtin

31.05.2013
Astronom xwe ji bo roja mezin amade dikin

Cîhana me di demjimêrên sibê de dê şahidiya bûyerekî esmanî ku pir kêm çêdibe bike

05.06.2012
Mejiyê Nû yê Mirovan

Ray Kurzweil ê ku di sala 1976'an de ji bo kesekî kor makîneyek ku pirtûkan dixwîne çêkir, niha jî sintisayzirek çêkir ku dengê piyanoya K250 nêzî muk...

02.10.2009