Derheqê stêrnasî û avasaziya Girê Mirazan de pirtûkêka newiye ameye weşanayene

Platforma cîhanî ya rotişê pirtûkan de, derheqê şûnwarê herî verên ê însanetî Girê Mirazan (Xirabreşk) ê Rêha de pirtûkêka newiye ya cigêrayîşî bi nameyê "The Gobekli Gates: The Doors of the Old World" kewte destê wendoxan. Pirtûke hetê doxtor û cigêrayoxê swîsrî Dr. Diogo Sennfelt (D. Sennfelt) ra bi ziwanê îngilîzkî ameya nuştene û bi hîrayî serê hevrêzbîyena stêrnasiye, mîmarî û sembolîzma kehan a herême vinderena.

Goreyê Amazonî, na berheme 13'ê Êlula 2026'î de bi çapa dîjîtal (Kindle Edition) vejîyaye û 248 rûpelan ra pêk yena. Pirtûke de tezeke berbiçav seba akerdişê siranê stêrnasiye yê ke serran ra nat bibî sebebê munaqeşeyan yena pêşkêşkerdene.

Munaqeşeya dehan serran a di ekolanê stêrnasiye

Girê Mirazan ê nezdiyê bajarê Rêha, ke tarîxê ci 11 hezar û 500 serran verê cû (Dewra Neolîtîk) rê şono, zey yewemîn perestgeha gird a dinya yena zanayene. Mabênê pisporanê arkeoastronomî de xeylê wext bî ke munaqeşeyêka xurt serê istûnanê T-yî estbî: Gelo rûyê istûnanê merkezî ver bi kamcîn stêrke bî?

• Ekola Siriusî: Serra 2013'î de stêrnasê navdar ê Zanîngeha Politecnico di Milano Giulio Maglî tezêk eştbî ver. Maglî vatbî, istûnê T-yî yê merkezî berê xo dabî vejîyayena stêrka Siriusî ke stêrka herî roşn a asmênê şewe ya.
• Ekola Denebî: La beşêk pisporanê bînan (mabênê înan de stêrnasê spanî Juan Antonio Belmonte û cigêrayoxê brîtanî Andrew Collins) vatêne ke mîxwerê merkezî ber bi vakur û stêrka Denebî ya komstêrka Qûyî ameyo arastekerdene.

Teza newiye ya Sennfeltî: Her di ekolî zî raşt bîy

Cigêrayox D. Sennfelt pirtûka xo de cewabêko newe dano na kêşe û îdîa keno ke her di ekolê stêrnasiye zî heman dem de raşt bîy. Goreyê tesbîtê Sennfeltî, xeta mabênê di istûnanê T-yî yê merkezî heman sedserr de di stêrkî pîya eynî xete de girewtêne: serêk de vejîyayena stêrka Siriusî û serê bîn de zî şonbîyena stêrka Denebî.

Na hevrêzbîyena di-hetî asmênê Rêha de tena mabênê serranê 10.900 û 7.500'an ê verê zayînî de eşkayêne bibo. Na wexte tam bi serdema awankerdiş û bikarardişê Girê Mirazan re ya yewbîyaye.

Vurnayena asmênî û eyarkerdene istûnan

Sebebo ke eksena erdî lerzena, asmênê şewe her sedserr de qasêk lewneno û cayê stêrkan vurîyeno. Awankeroxanê Girê Mirazan no hediseyê tebîî weş zanayêne. Aye ra, çaxê ke înan xelekêka newiye ya kemerine viraştêne, eksena istûnanê merkezî tayêna çarnêne.

Sembolîzma kehane: Hêlîne, hak û teyra Qûyî

Pirtûke nexş û sembolanê xorîyan zî kena roşn. Hîkayeya kozmolojîke ya hak, hêlîne û teyra Qûyî goreyê teswîranê serê istûnan yena vatene. Istûnê T-yî yê merkezî zey cûteke temamker yenê wendene:

• Serê yew istûne de lûwe, hîlalo newe û Heftbira (Pleiades) estê.
• Serê istûna diyine de zî gayo kovî yê xurt sembolê qewet û dewlemendîye yo.

Derheqê nuştoxî de: Dr. Diogo Sennfelt kam o?

Nuştoxê pirtûke Dr. Diogo Sennfelt hekîm û psîkîyatrîsto pispor o li Swîsre. O heman wext de cigêrayoxo serbixwe yê şaristanîyanê verênan û arkeoastronomî yo. Berhemanê ey ê verênan de rêzepirtûka "Memories of Atlantis" ("Codex Atlantis"), pirtûka "Moses: The African Origins of the Covenant" (2026) û "The Book of Heaven" ca gênê.

Xulasa

Pirtûka "The Gobekli Gates: The Doors of the Old World" seba famkerdişê zanyarî û mîmarîya însanetî ya 11 hezar û 500 serran verê cû pencerêka newiye akena.

Wêne: Amazon